TÜRKİYE EV TEKSTİL TİCARETİ

Ev tekstili sektörü, özellikle 2002 yılında %20 gibi oldukça yüksek bir oranda ihracat artışı gerçekleştirerek, önemli bir başarıya imza atmıştır. Sektörün, 2002 yılında Türkiye'nin toplam ihracatı içinde payı, %3.45 civarında gerçekleşmiştir.

İHRACAT

Türkiye'nin ev tekstil ürünleri ihracatı istikrarlı bir artış göstermektedir. 1998-2002 döneminde, ev tekstili ihracatı yıllık ortalama %10,6 civarında artarak 810.3 milyon Dolar'dan 1.2 milyar Dolar'a yükselmiştir. Sektör, özellikle 2002 yılında %20 gibi oldukça yüksek bir oranda ihracat artışı gerçekleştirerek önemli bir başarıya imza atmıştır. Sektörün, 2002 yılında Türkiye'nin toplam ihracatı içinde payı %3.45 civarında gerçekleşmiştir.

Türkiye'nin Ev Tekstili Ürünleri İhracatı
İhraç edilen en önemli ürün grubunu yatak çarşafları, masa örtüleri, tuvalet ve mutfak bezleri oluşturmaktadır. 2000'de bu ürün grubunun ihracatı 547 milyon Dolar iken, 2001'de 570,9 milyon Dolar'a, 2002 yılında da 650 milyon Dolar'a yükselmiş ve toplam ev tekstili ihracatının yaklaşık %53'ünü oluşturmuştur. Bu gruptaki ürünlerin ihracatında Almanya (%27.1), ABD (23.2), İngiltere (%13.3), Fransa (%10.3) ve Hollanda (%4.6) ilk beş sırada yer almıştır.
Yatak örtülerinin de içinde yer aldığı "diğer mefruşat eşyaları"nın ihracatı 2002 yılında bir önceki yıla göre %37 artarak 192 milyon Dolar'a ulaşmıştır. Bu ürünlerin ihracatında ilk beş sırada yer alan ülkeler ise Fransa (%36.2), Almanya (%32.4), ABD (%8.6), Suudi Arab. (%2.9) ve İspanya'dır (%2.8).

Benzer şekilde, perde ihracatı da %31 gibi önemli bir artışla 150 milyon Dolar'ı aşmıştır. Perde ihracatında, %50.7'lik payla ABD önemli bir yer tutmuştur.

Battaniye ihracatında önemli bir değişiklik gözlenmezken, Almanya %25.2'lik payla ilk sırada yer almıştır. Son yıllarda tül ihracatında da önemli mesafeler alınmıştır. Tül ihracatı 2000'de %26, 2001 yılıda, %23, 2002 yılında da %14 artarak 170 milyon Dolar'ı aşmıştır.
Bu ürünün ihracatında ABD (%15.9), Rusya (%12.6), Almanya (%10.2), İngiltere (%9.0) ve İtalya (%5.9) ilk beş sırada yer almıştır.

Ev tekstili ihracatımızın en önemli kısmı, uzun yıllardır Almanya'ya gerçekleştirilmektedir. Ancak 2002 yılında, ABD'ye yapılan ihracat Almanya'ya yapılan ihracat miktarını yakalamıştır. 2002 yılında Almanya'ya gerçekleştirilen ev tekstili ihracatı %6,9 artarken ABD'ye gerçekleştirilen ihracat %34,5 artış göstermiştir. Aşağıdaki tablodan da görüldüğü üzere, 2002 yılında İsveç dışındaki diğer önemli pazarlarımızda da ciddi oranlarda ihracat artışı elde edilmiştir.
Sektör ihracatında, ihracatın artırılabileceği ya da ihracat potansiyeline sahip pazarlar olarak değerlendirilebilecek ülkeler; Rusya Federasyonu, Kuzey Afrika ülkeleri, Yunanistan, İsrail, İsveç, Polonya ve diğer Doğu Avrupa ve BDT ülkeleridir.

Türkiye'nin ev tekstil ürünleri ihracatında, ABD ve Kanada tarafından bazı kategorilerde kota uygulanmakta olup, bu kategoriler ve ürün tanımları aşağıda verilmektedir.

ABD'ye kota kısıtlaması altında ihraç edilen ev tekstil ürünleri şöyledir:
-361 No'lu kategori dahilindeki "Pamuklu çarşaflar, dokuma."
-369-S No'lu kategori dahilindeki "Yalnızca pamuklu temizlik bezleri"
Kanada'ya kota kısıtlaması altında ihraç edilen ev tekstil ürünleri şöyledir:
Kategori No Ürün Tanımı
-41 A No'lu kategori dahilindeki "Pamuklu veya suni-sentetik elyaftan yatak çarşafları"
-41 B No'lu kategori dahilindeki "Pamuklu veya suni-sentetik elyaftan yastık kılıfları"
Dünya tekstil ve hazırgiyim ticaretine etki edecek en önemli olaylardan birisi, Çin'in 11 Aralık 2001 tarihinde DTÖ'ye 143. üye olarak girmesidir. Çin'in DTÖ'ye üye olması, DTÖ'nün "Tekstil ve

Konfeksiyon Antlaşması"na tabii olacağı, bunun sonucunda da tarife indirimlerinden yararlanacağı anlamına gelmektedir. Bu antlaşma tekstil ve hazırgiyim sektöründe uygulanmakta olan kotaların 2005 yılına kadar kademeli olarak kaldırılmasını gerekli kılmaktadır. Çin'in DTÖ üyeliği, tekstil ve hazırgiyim sanayisinin sahip olduğu özelliklerle birlikte düşünüldüğünde, diğer tekstil ve hazır giyim ihracatı yapan ülkelerin tedirgin olması kaçınılmaz olmaktadır.

Ancak, bir taraftan da 1,5 milyar nüfusluk Çin pazarı da dünyaya açılmak durumunda kalacak; Çinli üreticiler de liberalleşen iç pazarda yabancı firmaların rekabetiyle karşı karşıya kalacaklardır.
Çin ABD ve AB ile ikili anlaşmalar yapmıştır. Çin ABD anlaşmasına göre 2009 yılına kadar olan dönemde, ABD'nin Çin'den tekstil ve hazır giyim ithalatındaki artışın pazarı bozucu etkisi olması durumunda, ABD korunma önlemlerine başvurabilecektir. Bu, Çin'e kota uygulamakta olan tüm ülkeler tarafından başvurulabilecek bir yöntemdir.

İTHALAT
Türkiye'nin ev tekstil ürünleri ithalatı oldukça düşük düzeydedir. 2000 yılında 19 milyon Dolar civarında olan ev tekstili ithalatı, 2001 yılında % 23 düşerek 14.5 milyon Dolar'a gerilemiş, 2002 yılında da 15.8 milyon Dolar civarında gerçekleşmiştir. Ev tekstili ithalatına ürün bazında bakıldığında, genel olarak büyük bir değişiklik gözlenmemiştir. Türkiye'nin ev tekstili ithal ettiği başlıca ülkeler; Çin, İngiltere, Almanya, İtalya, Fransa, İspanya, Yunanistan ve ABD'dir.
Türkiye'nin ev tekstili ithalatında önemli yer tutan tüller, 2002 yılı itibarıyla, başlıca İtalya, Almanya, Fransa, İspanya, Polonya, İngiltere, Romanya ve İsrail'den ithal edilmiştir. Bu ülkelerden yapılan tül ithalatı 506 bin Dolar ile 220 bin Dolar arasında değişmiştir.

Türkiye'nin ev tekstili ithalatında, ilk sırada yer alan battaniyerin, 2002 yılı itibarıyla %67.7'si Çin'den ithal edilmiştir. Dolayısıyla, Çin'den yapılan toplam ev tekstili ithalatının önemli bir kısmını da (%57.7) battaniyeler oluşturmuştur. İspanya, İngiltere, İtalya, G. Afrika Cumhuriyeti, ABD ve Portekiz'den ithal edilen battaniye tutarı ise 336 bin Dolar ile 84 bin Dolar arasında değişmiştir.