|
TARİHİ KENTLER BİRLİĞİ ÜYELERİ
BEYPAZARI'NDA TOPLANDI
Türkiye Tarihi Kentler Birliği'nin " 2002 Yılı Tarihsel Mirası Koruma
Projeleri ve Uygulamalarını Özendirme" Yarışması Ödül Töreni 01 Şubat 2003
tarihlerinde Ankara "Eski Türk Ocağı" binasında yapılan açılışla başladı.
Açılış töreni; Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer, Devlet Bakanı ve Başbakan
Yardımcısı Ertuğrul Yalçınbayır, Kültür Bakanı Hüseyin Çelik, Tarihi
Kentler Birliği Yönetim Kurulu ve çok sayıda Belediye Başkanının
katılımları ile gerçekleşti. Ödül alan belediyelerin yapmış oldukları
çalışmaların sergilendiği salonda; Belediye Başkanları'nın çalışmalarla
ilgili yaptıkları sunumların ardından Altındağ Belediyesi’nin restorasyonu
olan "Tarihi Ankara Evi Açılışı" yapıldı. Anadolu Medeniyetleri Müzesi’ne
düzenlenen gezi sonrası katılımcılara Altındağ Belediye Başkanlığı
organizasyonu ile akşam yemeği verildi. 02 Şubat 2003 Pazar günü Beypazarı
Belediyesi'nin ulaşım organizasyonu ve koordinasyonunda Beypazarı gezisi
gerçekleşti. Beypazarı Ticaret Meslek Lisesi Salonu’nda Tarihi Kentler
Birliği Yönetim Kurulu Üyeleri,100'e yakın belediyeden gelen 500 kişilik
grup ve Beypazarı mülki amirlerinin katılımları ile gerçekleşti. Çok
önemli karaların alındığı toplantıdan sonra Taşmektep'de yenilen yemeğin
ardından Alaaddin Sokak ve Müze gezisinden sonra katılımcılar
Beypazarı'ndan ayrıldılar. Yapılan toplantının değerlendirilmesi ile
ilgili basın bildirisi ise şöyleydi:
TARİHİ KENTLER BİRLİĞİ "BAŞKENT FORUMU" BEYPAZARI BİLDİRGESİ
Tarihi Kentler Birliği 2003 yılı Koruma Projeleri Ödülleri ve Kolokyum
Toplantı ve Sergisi için bir araya gelen merkezi hükümet ve yerel yönetim
temsilcileri ile birlik üyesi belediyeler, sivil toplum kuruluşları,
meslek kuruluşları ve katılımcılar, Beypazarı'nda yapılan "Başkent Forumu"
toplantısındaki değerlendirmeler ışığında, aşağıdaki öneri ve dileklerin
ilgililere kamuoyuna iletilmesi için görüş birliğine varılmıştır.
KORUMANIN 5 YILI KAMPANYASI
Tarihi Kentler Birliği Genel Başkanı Erdoğan Bilenser'in 1 Şubat 2003 günü
Ankara'daki Kolokyum toplantısı açış konuşmasında dile getirdiği ve Tarihi
Kentler Birliği'nin bir önerisi olarak ilan edilen "2003-2008 Türkiye'de
Korumanın 5 Yılı" kampanyasının başlatılması dileği desteklenmektedir.
Merkezi yönetimin tüm kurumlarının hem ulusal hem de yerel ölçekteki tüm
ilgili kurum, kişi ve sektörlerin, bu kampanyada kendi alanlarındaki
öncelikleri belirlerken, kültür ve çevre değerlerini korunması,
yaşatılması ve gelecek kuşaklara aktarılması hedefini en öne almaları
forumun ortak ve önemli çağrısıdır.
GÜNCEL GÖREV : YEREL YÖNETİMLER REFORMUNDA "KORUMA"
Forum katılımcıları "korumanın 5 yılına" kalıcı ve etkin bir yasal
altyapıyla başlayabilmek için; kültürel ve doğal mirasın yerel sahipleri
ve sorumluları olan yerel yönetimleri ve bu konuda duyarlı hükümet dışı
kuruluşları da aynı amaç etrafında, güçlü ve yükümlü kılmayı hedefleyen
temel hukuksal yaklaşımların, hükümetin gündeminde bulunan "Yerel
Yönetimler Reformu Yasa Taslağında" mutlaka yer alması gerektiği yönündeki
dilekleri tekrarlamakta ve önemle altını çizmektedirler.
2003 YILI VE İZLEYEN DÖNEME İLİŞKİN GÖREVLER
Korumanın 5 yılının ilk yılında, bu konuda mevcut yasalarda varolan ve
tarihsel-doğal çevre korunmasında önemli kamusal ve kişisel sorumlulukları
tanımlayan kuralların artık yaşama geçirilmesi gerekmektedir. Şöyle ki:
1) Koruma amacıyla kesin imar ve yapılaşma yasağı getirilen arsa ve
arazilerin sahiplerine hazine arazilerinden verilmesi yönündeki mevcut
mevzuata işlerlik kazandırılması ve hazine arazilerinin değerlendirilmesi
politikasında bu konuya öncelik tanınması artık ertelenmemelidir.
2) Merkezi ve yerel yönetimlerin her türlü kamusal hizmetleri için gerekli
mekansal gereksinmelerinin mümkün olduğunca kültür varlığı niteliğindeki
binaların değerlendirilmesiyle giderilmesi, bu konuda temel öncelikli
hedef olmalıdır. Tüm kurumlar ve sektörler de bu çağrıya katılmalıdır.
3) Özellikle tarihsel kentlerin belediye başkanları, başkanlık konutu
olarak artık apartman dairelerini değil, o kentteki geleneksel yapılardan
birini kullanmalıdırlar. Böylece tıpkı “Vali Konakları” gibi belediye
başkanlarının konutları da o yörenin sivil mimarlık kültürünü simgelemeli
ve halka örnek ve öncü olmalıdırlar.
4) Kentlerimizdeki imar planlarının tümünün koruma öncelikli planlar
olması, bu kavramın sadece SİT alanlarıyla sınırlı kalmaması, SİT olarak
ilan edilmemiş bile olsa tüm yerleşmelerde tarihi ve doğal dokunun
yaşatılmasına öncelik veren imar planlarının geçerli olması, yasalarda
açıkça yer almalıdır.
5) SİT alanlarındaki halen beklemekte olan Koruma Amaçlı İmar Planlarının
yasal süresi olan 1 yıl içinde tamamlanması ve bu SİT'lerdeki planlama
çalışmalarının da 5 yıl içinde sonuçlandırılması için gerekli önlemlerin
alınması forumun ortak dileğidir.
6) İlköğretimden başlanarak, eğitimde koruma ve kentsel-doğal miras
bilincini geliştirici programların devreye sokulması için 2003 yılında
hazırlıklar tamamlanarak, 2003-2004 eğitim döneminde uygulamaya
geçilmelidir. Tarih öğreniminin siyasal tarih ağırlıklı değil, kültür ve
uygarlık tarihi ağırlıklı olması için çabalar yoğunlaştırılmalıdır.
7) Orman Bakanlığımızca, 2001 yılında yasal alt yapısı hazırlanan ve eski
eser yapıların onarımına düşük ve uygun ücretlerle ahşap temini konusunu
başlatan uygulamaların yaygınlaştırılması gerekmektedir. Bu gibi
teşviklerin ilgili tüm kurumlarca da hizmet programlarına alınması,
forumun genel dileğidir.
8) Katılımcılar ayrıca kent bilinciyle çevre bilincini birlikte
güçlendirmenin ve buna bağlı yurttaşlık kültürünü geliştirmenin de önemli
bir etkinliği olarak, 22 Nisan Dünya Günü kutlamalarının 23 Nisan Ulusal
Egemenlik Bayramı coşkusuyla bütünleştirilerek düzenlenmeye başlanmasını
ilgili tüm kurumlara önermektedirler.
9) Koruma uygulamalarında "havza boyutunda" planlama ve örgütlenme
yönündeki son yılların olumlu çabaları örnek alınarak, bu hedefin de
ilgili yasalarda yer alması hazırlığı, 2003'ün öncelikli çalışmaları
arasında bulunmalı ve 5 yıl içinde bu örnekler olabildiğince
yaygınlaştırılmalıdır.
10) Tarihi kent merkezlerinin bir bütün olarak korunması ve sakinleriyle
birlikte yaşatılmasını hızlandırmak ve kurumsallaştırmak için; bu gibi
semt ve mahallelerdeki halkın, aynı amaca uygun kooperatiflerde bir araya
gelerek merkezi ve yerel yönetimlerin de katkı ve desteğiyle, tarihi
dokunun restorasyonu, alt yapısının geliştirilmesi ve yaşam kalitesinin
yükseltilmesi için işbirliği ve dayanışma ortamlarını yaratmak
gerekmektedir. Bu demokratik örgütlenme ve tarihi kent dokularına
katılımcı olarak sahiplenme için gerekli düzenleme ve teşvikler de
2003'ten itibaren 5 yılın hizmet programları arasında yer almalıdır.
11) Kültür Bakanlığı’nın bütçesi, genel bütçe içinde hala binde 2,5
civarındadır. Bu oran Unesco'nun hedefi olan, genel bütçenin en az yüzde
1'i olması ilkesine uygun düzeye getirilmelidir. Buna koşut olarak eski
eserlerin onarımında olanakları kısıtlı vatandaşlara yardım ve kredi
uygulamalarının da güçlendirilmesi; ayrıca kültürel mirasın korunmasında
sponsorluğu teşvik edici yeni yasal düzenlemelerin hızlandırılması
gerekmektedir.
Sonuç olarak tüm forum katılımcıları, bu öneri ve dileklerin
zenginleştirilerek "korumanın 5 yılının" başlatılması kararına, tüm ilgili
kurum ve kuruluşları katılmaya ve destek olmaya çağırmaktadır.
|
