AHSAP EV
BOYA
DUVAR PANEL
EMPRENYE
KAPI
KAPLAMA
KERESTE
KONTRPLAK
MERDİVEN
OSB
OYUN PARKLARI
PARKE
PENCERE
PROFİL
SAUNA
ZEMİN KORUYUCU
 
Konferans - Y.Mimar Hakkı İşseven


Ahşap imalatındaki sorunlar
Y. Mimar Hakkı İşseven: “Ülkemizde birçok bölgede oluşmuş geleneksel mimari göz önüne alındığında, ahşap malzeme ve yapı bileşenlerinin üretimi küçük ve orta ölçekli atölyelerde, fabrikalarda uzun yıllardır yapılmaktadır.”

Firmamız 17 yıldır, otuz ile kırk arasında değişen çalışanıyla bu alanda üretim yapmaktadır. Bu süre içinde yaşadığımız sorunları ve edindiğimiz deneyimleri bana ayrılan süre içinde sizlerle paylaşmaya çalışacağım.

Üretimi etkileyen önemli faktörleri sıralayacak olursak:
- Üretim sahası ve atölye mekanı.
- Pazarlama.
- Finansman (işletme sermayesi, yatırım maliyeti)
- Makine, ekipman.
- Hammadde, personel.
- Bitirme (cila, boya, montaj, ambalaj, nakliye)

Belirttiğimiz bu faktörlerin üretim süreci içinde, üretim şekline göre önem sırası değişebilir, sayısı azalabilir veya artabilir. Bu faktörlerin üretim süreci içinde en çok etkili olanlarını önem sırasına göre açıklamaya çalışalım.

ÜRETİM SAHASI - ATÖLYELER
- Ahşap üretimine uygun olmayan alanlarda üretim yapmak. (çok katlı, dar akslı taşıyıcı, yetersiz yükseklik ve tesisat boşluğu, yükleme-boşaltma, istifleme, taşıma zorlukları, zaman ve işçilik kayıpları)
- Uygun yapı, tek katlı yapı (yüksek yatırım maliyeti)
- Organize sanayi bölgelerinde yer seçimi (ulaşım zorlukları, uzaklık, personel taşıma maliyeti)

FİNANSMAN
- İşletme sermayesi (öz kaynak kullanım zorunluluğu, kredi olanakları kısıtlı, faiz oranları çok yüksek rantable değil)             
- Kriz dönemlerinde en çok etkilenen sektör (nakit tahsilatta zorluk)
- Malzeme tedariklerinde vadeli işlemlerin maliyetlerdeki olumsuz etkileri.

MAKİNE - EKİPMAN
- Makine özelliklerini iyi tanıma ve doğru makine seçimi.
- Kaza riski en az olan makine seçimi.
- Doğru kapasite seçimi.
- Üretimde esnek makine seçimi.
- Olabildiğince, havalı yardımcı makine (elektrikli olanların kullanım ömrü kısa, tamir servisi yetersiz)

Yukarıda  konu edilen makine seçim kriterlerine dikkat edilmediği taktirde, teknolojik olarak üstün ve çok çeşitli bu tür makinelerin, hatalı seçilmesi, düşük kapasiteyle çalıştırılması, işçilik kaybı ve uygulama zorluğu, artı yatırım maliyeti gibi sorunlarla karşılaşılacaktır.

HAMMADDE
Ahşap üretimin ana maddesi ve doğal malzeme olan ahşap, ancak bilinçli kullanıldığında iyi sonuç verir. Ağacın ormandan kesiminden, üretici ve tüketiciye ulaşana kadar geçen süreç içinde, masif ve plaka üretiminde veya kullanımında değişik bir çok sorunla karşılaşılır.

Masif Üretiminde:
- Tomrukların ormanda bırakılmaması.
- Bekletilmeden kabuklarının soyulması (özellikle iğne yapraklılar)
- Standart kesim.
- Doğru istifleme.
- Doğru sınıflama (üreticiye göre farklı sınıflama)
- Ahşabın cinsine göre yeterli ve doğru kurutma.
- Standart boyutlama.
- Boyutlandırılmış ahşabın kesim payı konularak hesaplanması.
- İthal ağaç kullanım alanlarının tüketiciye doğru iletilmesi.
- Bazı ahşap türlerinin kesim sırasında alerjik problemler oluşturması.

Plaka üretiminde:
Yarı mamül olarak adlandıracağımız plaka ürünlerin kullanımında (yonga levha, kontraplak, yongalam, mdf, vb.)
- Yonga levha karışımında yabancı madde olması (kum, metal, vs.)
- Kalibrasyon (yüzey boşlukları, kalınlık farkları)
- Kullanılan melamin kalınlık farkı.
- Kesim sırasında doğrultu farkları oluşması.
- Ürün sınıfı standart farkları.
- Presleme işleminde kat ayrılması, kalınlık farklılaşması.
- Kaplamanın bazı noktalarda yüzeye yapışmaması.
- Karışımlarda kullanılan kimyasalların sağlığa zararlı olması.
- Yangına karşı, alev geciktirici ürünlerin üretilmemesi.

Doğal ahşap kaplama kullanımında
- Kaplama kalınlığının standartların altında olması.
- Kesim sırasında oluşan yüzey bozukluklarının kontrol edilmemesi.
- Aynı pakette veya istifte kalınlık farklarının olması.
- Depolamanın doğru ortamda yapılması.
- Depolama hatalarından dolayı leke, küf ve kırılganlaşma, yukarıda bahsedilen bir dizi üretim hatası, dikkatsizlik, düşük kalite düzeyi, üretici ve beraberinde tüketiciye zarar verir.  

PERSONEL
Ahşap üretiminde  yer alan personel gereksinimi, bu konuda eğitim veren
kurumların verdiği mezun sayısının çok üstündedir. Bu kurumlarda eğitim gören  öğrencilerin çoğunluğu da eğitimini aldıkları iş kolunda çalışmamaktadırlar. Ayrıca bu kurumların yetiştirdiği öğrencilerin sistem nedeniyle aldıkları eğitim düzeyi de yeterli değildir. Bu nedenle personel gereksinimi, ustadan çırağa bilgi ve deneyim aktarımı şeklinde geleneksel olarak sağlanmaktadır.

Bu tür eğitim şekli:
- Yanlış değerlendirmeler.
- Eksik bilgi ve teknik resim (matematik, geometri vs.)
- Eski teknoloji kullanımı,
- Yanlış ve kötü alışkanlıklar,
- Eksik ve yanlış malzeme tanıma,
- Yanlış malzeme kullanımı gibi sorunlara neden oluşturmaktadır. Sözünü ettiğimiz  eğitim eksiklikleri, doğal olarak üretim süreci içinde, bir dizi aksaklıklar, işçilik ve
malzeme kayıpları, yetersiz kalite olarak karşımıza çıkmaktadır. Geleneksel şekilde  eğitilmiş personelin işveren ve proje üreten ile ilişkisini sağlayacak, iş dağılımını ve iş programını yapacak tekniker düzeyindeki yetişmiş eleman gereksinimi de, nadir olarak teknik okul mezunlarından karşılanır. Genellikle üniversite eğitimi almış, ahşap üretimini kişisel olarak tercih etmiş kişiler bu açığı kapatmaktadır. Aldıkları formasyon, ahşap üretimi için her zaman yeterli değildir. Bu düzeydeki elemanların  eksiklerini, kişisel çaba ile zaman içinde tamamlamaları  mümkündür.

BİTİRME
Üretim süreci bitirme aşaması ile son bulur.
- Vernik, boya seçimi ve karışımı.
- Cila ve boya öncesi hazırlık.
- Metal aksam seçimi ve takılması.
- Ambalaj.
- Nakliye.
- Montaj.

Bu aşamada dikkat edilmesi gerekli etkenlerdir.